Nie tylko Olszewski. Dyskusja o eksporcie polskiej myśli urbanistycznej
W jaki sposób polska myśl urbanistyczna miała wpływ na projekty na całym świecie? Z czego inspirację czerpali polscy projektanci i w jakich okolicznościach mieli możliwość współtworzyć międzynarodowe projekty?
Punktem wyjścia do dyskusji będzie historia polskiego architekta i urbanisty, Krystyna Olszewskiego i jego pracy projektowej w Singapurze. Przyjrzymy się zarówno polskim doświadczeniom Olszewskiego, w tym przy planowaniu powojennej Warszawy, jak i usytuujemy te historie w kontekście międzynarodowej działalności innych Polaków, w tym m.in. Adolfa Ciborowskiego czy Bogdana Wyporka. Co wyróżniało polskie podejście do projektowania w dużej skali? W jaki sposób trudne doświadczenia XX wieku wpłynęły na rozwój myśli urbanistycznej w Polsce? Jak można było wykorzystać polskie doświadczenie w odmiennych kulturowo i społecznie kontekstach?
Podczas dyskusji postaramy się odkryć także mniej znane i spopularyzowane historie, a przede wszystkim oddać hołd projektowaniu urbanistycznemu jako działalności interdyscyplinarnej i zespołowej. Przyjrzymy się zarówno warsztatowi i narzędziom pracy urbanistów w XX wieku, wpływowi ich pracy na współczesną urbanistykę, jak i postaramy się odkryć sieci powiązań i zależności, dzięki którym możliwa była międzynarodowa wymiana doświadczeń i trwałe zapisanie się w historii miast i miejsc oddalonych od Polski.
Dyskusja wpisuje się w szereg działań badawczych w obszarze dziedzictwa urbanistycznego prowadzonych przez NIAiU we współpracy z różnymi instytucjami i badaczami.
Prowadzenie dyskusji
Mikołaj Gomółka – architekt, urbanista i wykładowca akademicki. W dorobku akademickim szczególnie wyróżnia się praca magisterska zatytułowana „Post-miasto – Strategie dla wyludniających się miast na przykładzie Bytomia”, uhonorowana licznymi nagrodami. Wykładowca na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej (WAPW), a także gościnny prelegent na takich uczelniach jak Technische Universität Berlin, University of Detroit Mercy czy Hanoi Architectural University. Zawodowo związany z warszawską pracownią TŁO. W ramach działalności projektowej koncentruje się przede wszystkim na projektach urbanistycznych, w szczególności projektowaniu kampusów uniwersyteckich. W badaniach naukowych skupia się na kompozycji urbanistycznej, badaniu historycznych struktur przestrzennych, powojennej odbudowie miast oraz dziedzictwie polskich architektów za granicą.
Uczestnicy
Piotr Woliński – architekt, badacz historii architektury i urbanistyki, doktorant Politechniki Łódzkiej. Prowadzi autorską pracownię projektową. Członek Mazowieckiej Izby Architektów RP i Oddziału Warszawskiego SARP. Specjalizuje się w projektach kulturalnych i miejskich politykach przestrzennych. Wspiera organizację konkursów architektoniczno– urbanistycznych, często związanych z realizacją obiektów wielkoskalowych i o istotnym znaczeniu kulturalnym i społecznym. Bada dorobek polskich architektów XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem działalności Krystyna Olszewskiego w Singapurze. Kurator współpracujący z Narodowym Instytutem Architektury i Urbanistyki przy wystawie „Singapur. Krystyn Olszewski: Miasto, Urbanistyka, Przyszłość”.
Katarzyna Domagalska – historyczka sztuki i badaczka architektury, prowadzi badania i działania edukacyjne wokół tematów takich jak regionalizm, tożsamość miejsca definiowana przez architekturę i urbanistykę, dziedzictwo architektoniczne. Zajmuje się zagadnieniem „komunikatu w architekturze” i „kodów kulturowych architektury”. Prowadzi badania w krajach Bliskiego Wschodu kontekście realizowanych tam projektów przez polskich architektów. Kierownik Działu Edukacji w Narodowym Instytucie Architektury i Urbanistyki. Kierownik merytoryczny programów: studiów podyplomowych Archi:kultura. Edukator architektoniczny oraz Laboratorium regionów. Autorka książek: cyklu Poradników architektonicznych: „Poradnik dobrych praktyk architektonicznych”, „Notes Archikultury. Praktyki i inspiracje ” oraz książki edukacyjnej dla dzieci – „Mały architekt. Przybornik do oglądania miasta”.
Sławomir Gzell – profesor doktor habilitowany, architekt, urbanista, Doktor Honoris Causa Politechniki Poznańskiej, wieloletni kierownik Katedry Projektowania Urbanistycznego i Krajobrazu Wiejskiego WA PW, przewodniczący Komitetu Architektury i Urbanistyki PAN i członek Niemieckiej Akademii Planowania Miast i Regionów DASL, członek ICOMOS, wieloletni członek Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów, Głównej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej, Miejskiej KUA w Warszawie i centralnych władz Towarzystwa Urbanistów Polskich. Sędzia konkursowy SARP. Autor kilkudziesięciu zrealizowanych planów urbanistycznych i projektów architektonicznych. Laureat wielu konkursów architektonicznych urbanistycznych. Autor ponad 250 tekstów o urbanistyce i architekturze oraz kilku książek. Wykłady z zakresu urbanistyki współczesnej na WA PW i w innych szkołach, także zagranicą. Promotor ok. 180 dyplomów magisterskich, promotor 25 doktoratów i recenzent ponad 60 prac doktorskich, opiniodawca ponad 40 prac habilitacyjnych i około 40 wniosków awansowych na tytuł profesora. W latach dziewięćdziesiątych radny m.st. Warszawy.
Informacje o wydarzeniu
Miejsce: Warszawski Pawilon Architektury ZODIAK, Pasaż Stefana Wiecheckiego „Wiecha” 4, Warszawa
Data: czwartek, 26 marca 2026, 18:00
Wstęp wolny
Wystawę Singapur. Krystyn Olszewski: Miasto, Urbanistyka, Przyszłość, organizowaną przez Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, można oglądać w Warszawskim Pawilonie Architektury ZODIAK od 12 lutego 2026 roku do 4 kwietnia 2026 roku.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego