Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki

Program ten jest realizowany w ramach wystawy „Humanistyczny modernizm: Maciej i Stanisława Nowiccy”, w Nowym Jorku, która będzie czynna od 1 października 2026 r. do 27 marca 2027 r.

Nowoczesna architektura stopniowo odrywała budynki od ich uwarunkowań klimatycznych i społecznych. Skutki tego procesu obserwujemy dziś na całym świecie – w architekturze, która zamiast wykorzystywać możliwości oferowane przez klimat i rozwiązania pasywne, w dużej mierze opiera się na energochłonnych systemach mechanicznych. Projekt Chandigarhu autorstwa Macieja Nowickiego, opracowany wspólnie z Albertem Mayerem i niezrealizowany po śmierci Nowickiego w 1950 roku, traktował zacienienie, orientację budynków i roślinność jako podstawowe elementy organizujące codzienne życie, a nie jako techniczne środki korygujące warunki środowiskowe. W zestawieniu z szerszym dorobkiem Stanisławy i Macieja Nowickich projekt ten ukazuje modernizm, w którym odpowiedź na klimat i odpowiedź na potrzeby społeczności są częścią tej samej decyzji projektowej.

Punktem wyjścia do dyskusji panelowej będzie projekt Chandigarhu Macieja Nowickiego. Evangelos Kotsioris przedstawi wyniki swoich badań nad „Linear City” Adityi Prakasha – alternatywną wizją rozwoju Chandigarhu, opracowywaną w latach 1975–1987. Catherine Seavitt opowie o swojej pracy nad „Depositions” Burle Marxa oraz jego działalności na rzecz ochrony środowiska poprzez projektowanie krajobrazu Brasílii – innej modernistycznej stolicy.

Wychodząc poza historyczne przykłady, uczestnicy panelu przyjrzą się współczesnej architekturze oraz wyzwaniom związanym ze środowiskiem. Porozmawiają również o podejściach i sposobach myślenia, które są dziś obecne w edukacji, debacie i praktyce projektowej w trzech różnych instytucjach i kontekstach reprezentowanych przez panelistów: NIAiU, MoMA/Ambasz Institute oraz Department of Landscape Architecture na University of Pennsylvania. Paneliści przywołają wybrane przykłady historyczne i zastanowią się, w jaki sposób myślenie o relacji architektury ze środowiskiem wpływa dziś na kształcenie architektów i projektantów krajobrazu oraz na praktykę projektową.

Prelegenci:

Karolina Częczek, Principal, Only If; krytyczka, Yale School of Architecture

Kacper Kępiński, zastępca dyrektora, Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki (NIAiU) w Warszawie

Evangelos Kotsioris, dyrektor Emilio Ambasz Institute for the Joint Study of the Built and the Natural Environment

Catherine Seavitt, FASLA, FAIA, kierowniczka Department of Landscape Architecture, Stuart Weitzman School of Design