Jest to zagadnienie szczególnie ważne w Polsce, kraju który od 30 lat, od momentu transformacji ustrojowej, odbudowuje i na nowo konstruuje własną kulturę kształtowania przestrzeni, co jest procesem niełatwym, a wręcz niewykonalnym bez równoczesnej edukacji społecznej.

Powszechna edukacja w zakresie kultury budowania jest w tym dążeniu elementem niezbędnym. Realizowana w ramach systemu oświaty, a także poza systemem edukacji – w muzeach, ośrodkach i instytucjach kultury itp. jest jedyną drogą do podniesienia społecznej świadomości, ale także i poczucia obywatelskiej odpowiedzialności za wspólną przestrzeń i środowisko naturalne. Kluczowymi elementami tego procesu powinni być kompetentni edukatorzy.

Stąd też zdecydowaliśmy o stworzeniu międzyuczelnianych, interdyscyplinarnych studiów podyplomowych na kierunku „ARCHI:KULTURA – edukator architektoniczny”, które pozwolą wykształcić kadrę edukatorów, mediatorów i nauczycieli, którzy mogliby w sposób świadomy i kompetentny prowadzić później indywidualne działania, kursy i wydarzenia, a także wprowadzać zajęcia nt. Baukultur. Koncepcja studiów zasadza się na założeniu interdyscyplinarnego dialogu między kierunkami pedagogicznymi i projektowo-architektonicznymi.

Celem studiów podyplomowych „Archi:kultura – edukator architektoniczny” jest wykształcenie edukatorów architektonicznych merytorycznie przygotowanych do popularyzacji wiedzy o środowisku zbudowanym, w kontekście powszechnego dążenia do podnoszenia kultury budowania i jakości otaczającej nas przestrzeni.

Absolwenci studiów wyniosą z nich umiejętności opracowywania i realizacji zajęć z zakresu powszechnej edukacji architektonicznej i przestrzennej (PEA), a także jej upowszechniania w instytucjach i ośrodkach kultury, a także (we współpracy z nauczycielami) w szkołach podstawowych i średnich. Studia dają także przygotowanie do różnych form prowadzenia tzw. „mediacji architektoniczno-przestrzennej”, czyli społecznej komunikacji wątków związanych z architekturą i urbanistyką, kulturą kształtowania środowiska zbudowanego. Zajęcia dają możliwość poszerzenia wiedzy na temat architektury i urbanistyki, a także mechanizmów procesów planistycznych i partycypacyjnych.

Rozbudowany moduł zajęć dotyczących metodyki daje absolwentom studiów szeroki wachlarz praktycznych i innowacyjnych (kompetencje XXI wieku, STEAM education, kształcenie poszukujące, współczesne media, metody projektowe itp.) narzędzi oraz inspiracji do tworzenia autorskich scenariuszy zajęć, programów i wydarzeń edukacyjnych z zakresu powszechnej edukacji architektonicznej – dostosowanych do specyfiki wykonywanego zawodu, różnych grup odbiorców i obszarów działalności (szkoła, kultura, partycypacja). Przygotowane w toku studiów autorskie scenariusze i programy z zakresu edukacji (innowacje, autorski program kształcenia itp.), kultury, mediacji i partycypacji absolwenci kierunku będą mogli wykorzystać bezpośrednio w swoich bieżących działaniach zawodowych.

Program studiów „Archi:kultura – edukator architektoniczny” obejmuje pięć modułów tematycznych:

W obrębie modułów w postaci wykładów i warsztatów, rozwijane są zagadnienia, dotyczące zarówno idei, jak i przede wszystkim praktycznej strony popularyzacji wiedzy o środowisku zbudowanym i kulturze budowania z poszanowaniem środowiska naturalnego. Zajęciom wykładowym i warsztatom w semestrze II towarzyszy seminarium (8 godz.), w trakcie którego słuchacze studiów pracują nad pracą końcową, czyli autorskim scenariuszem/programem/koncepcją wydarzeń edukacyjno-kulturalnych bądź mediacyjnych, pod okiem specjalistów i praktyków PEA. Przygotowanie i pozytywne zaliczenie pracy końcowej jest wraz z zaliczeniem wszystkich modułów tematycznych oraz dwóch miedzyprzedmiotowych quizów „samokształceniowych” (na koniec każdego z dwóch semestrów), warunkiem uzyskania świadectwa ukończenia studiów wydawanego przez Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej, oraz certyfikatu ukończenia studiów firmowanego przez Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, Politechnikę Krakowską oraz Politechnikę Gdańską. Program jest realizowany w obrębie dwóch semestrów akademickich.

Studia zaplanowane są w formule hybrydowej: większość zjazdów realizowana jest w formule zdalnej. Zajęcia odbywają się w weekendy (2 dni, 20 godzin dydaktycznych) – w soboty, w godz. 9.00–18.15 (z przerwą obiadową) oraz w niedziele, w godz. 9.00–18:15 (z przerwą obiadową). Zajęcia na zjazdach stacjonarnych obejmują w sumie 18 godzin dydaktycznych – prowadzonych w soboty, w godz. 9.00–18.15 (z przerwą obiadową) oraz w niedziele, w godz. 9.00–16:30 (z przerwą obiadową).

Wstępnie planuje się całościowo w ramach semestru I – 5 zjazdów: 2 zjazdy w październiku, po jednym zjeździe w miesiącach listopad-styczeń. W semestrze II: 6 zjazdów w miesiącach marzec-czerwiec. Harmonogram uwzględnia organizacje zajęć na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej, całościowy czas trwania szkolnych ferii zimowych w kraju, a także dni wolne i święta.

W ramach seminariów – poza pracą z tutorami – studenci mają możliwość skorzystania z konsultacji merytorycznych z pracownikami współpracujących z nami instytucji kultury i instytucjami miejskimi. Na seminariach studenci opracowują i przygotowują złożone scenariusze cyklów zajęć w zakresie powszechnej edukacji architektonicznej w trzech obszarach tematycznych (do wyboru): nauczanie systemowe (oświata/szkoła), działania i narzędzia partycypacyjne oraz działania w instytucjach kultury. Finałem seminariów są otwarte obrony prac dyplomowych online. Najlepsze prace są wyróżniane, a wybrane opracowania mają szansę prezentacji na wystawie posterowej, towarzyszącej uroczystemu rozdaniu dyplomów (Warszawa – NIAiU/SARP).

Absolwent studiów podyplomowych „Archi:kultura – edukator architektoniczny” jest przygotowany merytorycznie do opracowywania i realizacji zajęć z zakresu powszechnej edukacji architektonicznej i przestrzennej w instytucjach publicznych, ośrodkach kultury, a także (we współpracy z nauczycielami) w szkołach podstawowych i średnich.

Studia dają słuchaczom możliwość poszerzenia wiedzy na temat środowiska zbudowanego, architektury i urbanistyki, a także mechanizmów procesów planistycznych i partycypacyjnych. Rozbudowany zakres zajęć, dotyczących metodyki daje absolwentom studiów szeroki wachlarz praktycznych innowacyjnych narzędzi oraz inspiracji do tworzenia autorskich scenariuszy zajęć, programów i wydarzeń edukacyjnych z zakresu powszechnej edukacji architektonicznej – dostosowanych do specyfiki wykonywanego zawodu i działań (szkoła, kultura, partycypacja).

Absolwenci studiów są zaznajomieni z podstawowymi zagadnieniami z zakresu dydaktyki i pedagogiki nauczania różnych grup wiekowych (dzieci – młodzież – dorośli), a także metodyką przekazywania wiedzy o środowisku zbudowanym zarówno w procesach edukacyjnych, jak też w ramach inicjatyw kulturalnych, działań administracji samorządowej, partycypacji itp. Słuchacze studiów nabywają również umiejętności z zakresu komunikacji, mediacji i rozwiązywania konfliktów przestrzennych, związanych z przemianami w przestrzeni miejskiej i procesami partycypacji.

Absolwenci kierunku będą mogli wykorzystać elementy edukacji architektoniczno-przestrzennej w swoich zawodowych działaniach, a być może zobaczą nawet w tej specjalizacji swoją własną ścieżkę zawodową.

Studia przeznaczone są dla absolwentów studiów wyższych I stopnia (licencjackich, inżynierskich) lub II stopnia (magisterskich).

Uczestnikami studiów mogą być m.in.: absolwenci kierunków: architektury, kierunków artystycznych, projektowych, humanistycznych, a także nauczyciele, wychowawcy w świetlicach szkolnych, muzealnicy, pracownicy domów kultury, animatorzy kultury, liderzy lokalni/regionalni, osoby pracujące w samorządach lokalnych i organizacjach pozarządowych. Osoby chcące zwiększyć swoje kwalifikacje w dziedzinie edukacji i mediacji architektoniczno-przestrzennej w działaniach /procesach partycypacyjnych.

Uprawnienia po ukończeniu studiów podyplomowych:

Studia mają charakter dokształcający.

UWAGA! Studia nie dają słuchaczom kwalifikacji nauczycielskich i/lub zawodowych.

Dolny/górny limit przyjęć:  25/30 osób

Termin rejestracji elektronicznej
15.07.2025 – 30.09.2025 r.
Czas trwania studiów
2 semestry
Miejsce realizacji zajęć
Studia o zasięgu ogólnopolskim w formule hybrydowej (spotkania stacjonarne/platforma MS teams)

Masz pytania? Napisz

dr inż. arch. Dorota Wantuch-Matla – Kierowniczka studiów
Katarzyna Domagalska – Kierowniczka merytoryczna ze strony NIAiU
dr inż. arch. Elżbieta Kusińska – Koordynatorka studiów z ramienia Wydz. Architektury Politechniki Krakowskiej
dr inż. arch. Piotr Marczak – Koordynator studiów z ramienia Wydz. Architektury Politechniki Gdańskiej

k.domagalska@niaiu.pl

Patronat medialny studiów: Architektura & Biznes