Tegoroczna edycja odbywa się pod hasłem „I M A G I N E”, nawiązującym do idei „miejskich marzeń”. To zaproszenie do refleksji zarówno nad śmiałymi, długofalowymi wizjami rozwoju miast, wymagającymi czasu i konsekwentnego planowania, jak i nad mniejszymi, codziennymi marzeniami mieszkańców, które często pozostają w cieniu wielkich inwestycji. Tegoroczny program podkreśla znaczenie architektury inkluzywnej, uwzględniającej neuroróżnorodność, oraz potrzebę projektowania odpowiadającego na potrzeby życia codziennego, prezentując architekturę jako proces długofalowy, wpisany w wielopokoleniowy cykl życia budynków i przestrzeni, w którym realizacja ambitnych wizji wymaga odpowiedzialności oraz uwzględnienia ich wpływu na przyszłe pokolenia.

Prelekcja dr. Mateusza Włodarka (Dział Wystaw i Projektów Zewnętrznych NIAiU) Pamięć przyszłego miasta | Archi-Prelekcje Zabytek marzeń

Kiedy: czwartek, 27 sierpnia, 20:15-21:30
Gdzie: Centrum św. Jana w Gdańsku, Nadbałtyckie Centrum Kultury, ul. Świętojańska 50, Gdańsk

Retrowersja to autorska metoda konserwatorska opracowana na początku lat 80. XX wieku w Elblągu przez prof. Marię Lubocką-Hoffmann. Jej celem było odtworzenie dawnego ducha i charakteru historycznego centrum miasta poprzez architektoniczne reinterpretacje. Nowa zabudowa stanowi próbę przełożenia na współczesny język historycznych form, ornamentów i detali. W efekcie na powojennych ruinach powstały budynki zakorzenione w tradycji i historii – wznoszone na dawnych fundamentach, zgodnie z pierwotnym układem urbanistycznym oraz w historycznej skali i sylwecie.  

Wystąpienie poświęcone będzie powojennym odbudowom historycznych centrów miast w Elblągu, Szczecinie i Głogowie. Choć realizacje te powstawały w podobnym okresie oraz odwoływały się do zbliżonych założeń konserwatorskich, w każdym przypadku przybrały odmienną formę wynikającą z lokalnych uwarunkowań. Tytułowa „pamięć przyszłego miasta” odnosi się do paradoksu wpisanego w ideę retrowersji. Nie była ona próbą odtworzenia przeszłości, lecz wykorzystania jej jako punktu wyjścia do projektowania przyszłości. Powstające budynki i układy urbanistyczne były efektem wyobrażeń o mieście, które mogłoby istnieć, gdyby jego historyczna ciągłość nie została przerwana. W tym sensie pamięć stawała się narzędziem projektowym, a proces odbudowy negocjacją między tym, co utracone, a tym, co dopiero ma nadejść.

Wystawa Golden Cubes Awards – projekty laureatów konkursu – projekt Traffic Design, koordynacja Dział Edukacji NIAiU. Wystawa potrwa do 14 września.

Gdzie: Plac Grunwaldzki, Gdynia
Czas trwania: 27.08-14.09.2026

Konkurs Golden Cubes Awards organizowany przez Międzynarodową Unię Architektów (UIA) ma na celu nagrodzenie najciekawszych projektów w zakresie edukacji architektonicznej. Główną ideą nagrody jest podkreślenie znaczeni wartości przestrzeni, środowiska, urbanistyki oraz architektury wśród dzieci i młodzieży i rozwijanie ich świadomości w tym zakresie. Nagradzane projekty podzielone są na cztery kategorie: instytucji, szkoły, mediów audiowizualnych oraz publikacji pisanych. Golden Cubes Awards 2026 prezentuje projekty polskich i międzynarodowych laureatów tegorocznej edycji.

Laboratorium Regionów – prezentacja programu

Gdzie: INFOBOX (Świętojańska 30, 81-372 Gdynia), Gdyńskie Centrum Filmowe
Kiedy: 28–31 sierpnia 2026

Laboratorium Regionów to program badawczo‑edukacyjny NIAiU, który pokazuje, jak krajobraz, architektura i urbanistyka współtworzą tożsamość polskich miast i regionów. Projekt rozwijany jest we współpracy z Politechniką Poznańską i Uniwersytetem Warmińsko‑Mazurskim.

Tegoroczne prace na Mazowszu powstały we współpracy z Województwem Mazowieckim, w ramach przygotowań do przedsięwzięcia „W krajobrazie” w Programie opieki nad zabytkami 2026–2029.

Program koncentruje się na małych miastach, gdzie najlepiej widać relacje między środowiskiem, strukturą urbanistyczną i codziennymi praktykami mieszkańców. Badania łączą:

Dzięki temu krajobraz można czytać jako system warstw i procesów – od historycznych uwarunkowań po współczesne zmiany.

Efekty prac trafią na Colouring Cities Polska, otwartą bazę wiedzy o polskich miejscowościach. Pod koniec 2026 roku ruszy także nowa strona Laboratorium Regionów, prezentująca moduły regionalne, dokumentację i zasoby edukacyjne, z dostępem do wspólnych standardów danych i wizualizacji.

Archi-Dyskusja | Imagine!: O czym marzą miasta – Wątki do dyskusji / pytania zgłoszone z sali (w przerwie)

Prowadzenie: prof. Mariusz Twardowski (prof. WA PK, kurator festiwalu)

Kiedy: piątek, 28 sierpnia, 15:45-16:45
Gdzie: Sala Kina Goplana, Gdyńskie Centrum Filmowe, pl. Grunwaldzki 2, Gdynia

Małe jest piękne – (zaplanuj) marzenia małych miast – wprowadzenie Katarzyna Domagalska (kierowniczka Działu Edukacji NIAiU), arch. Piotr Grochowski (Grupa Arche), wsparcie ekspert Politechniki Poznańskiej

Jakie są marzenia małych miast? I czy można je rozpoznać, zanim zacznie się projektować ich przyszłość? Laboratorium Regionów to projekt badawczo-edukacyjny Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki, którego celem jest rozpoznawanie lokalnych i regionalnych tożsamości poprzez badanie małych miast w Polsce i na świecie. Przedmiotem zainteresowania są narracje, procesy i relacje kształtujące charakter miejsca, a także architektoniczne, urbanistyczne, krajobrazowe i archikulturowe „kody” regionów. Istotnym zagadnieniem jest sposób badania miasta – od obserwacji i percepcji miejsca, badań krajobrazowych, architektonicznych i społecznych, przez inwentaryzację i dokumentację terenową, po analizę danych, GIS i ich interpretację. Ważne miejsce zajmuje również rozpoznanie tego, co niewidoczne w tradycyjnych mapach – sposobów, w jakie mieszkańcy doświadczają, zapamiętują i opisują swoje miejsce. Punktem wyjścia do dyskusji jest pytanie: czy poznanie tożsamości miejsca może pomóc małym miastom formułować własne marzenia o przyszłości i przekładać je na dobre decyzje projektowe i planistyczne?

Czas dla miast – jak przygotować miasta na nowe wyzwania – Sławomir Gzell, Grzegorz Piątek, Piotr Sawicki

Jak projektować habitaty marzeń i przestrzenie wspólne? – Zbigniew Maćków, Monika Arczyńska, Kuba Snopek

Paneliści i panelistki: Zbigniew Maćków, Monika Arczyńska, Paweł Paradowski, Sławomir Gzell, Grzegorz Piątek, Katarzyna Domagalska, Paulina Szewczyk, Kuba Snopek, Piotr Sawicki

Archi-Book | Archi-Książki | Festiwalowe stoisko NIAiU

Kiedy: 29 sierpnia, sobota, 14:00-20:30
Gdzie: Gdyńskie Centrum Filmowe

Gala Nagród Golden Cubes Awards: laudacja laureatów, wystąpienia jurorów i organizatora konkursu, prezentacja projektów. Prowadzenie: Katarzyna Domagalska oraz Karolina Scheibe-Skorczyk (Dział Edukacji NIAiU)

Kiedy: sobota, 29 sierpnia, 19:30-20:30
Gdzie: Gdyńskie Centrum Filmowe, Sala Kina Warszawa

Konkurs Golden Cubes Awards organizowany przez Międzynarodową Unię Architektów (UIA) ma na celu nagrodzenie najciekawszych projektów w zakresie edukacji architektonicznej. Główną ideą nagrody jest podkreślenie znaczeni wartości przestrzeni, środowiska, urbanistyki oraz architektury wśród dzieci i młodzieży i rozwijanie ich świadomości w tym zakresie. Nagradzane projekty podzielone są na cztery kategorie: instytucji, szkoły, mediów audiowizualnych oraz publikacji pisanych. Golden Cubes Awards 2026 prezentuje projekty polskich i międzynarodowych laureatów tegorocznej edycji.

Gala Golden Cubes Awards 2026 będzie uroczystym uhonorowaniem laureatów polskiej edycji międzynarodowej nagrody Golden Cubes Awards. Nagrody zostaną przyznane w czterech kategoriach: instytucji, szkoły, mediów audiowizualnych oraz publikacji pisanych. W programie gali zaplanowano wręczenie nagród, prezentację zwycięskich projektów oraz przemówienia jurorów. 

Archi-Book | Archi-Książki | Festiwalowe stoisko NIAiU

Kiedy: 30 sierpnia, niedziela, 10:30-17:00
Gdzie: Konsulat Kultury, Konsulat Kultury, ul. Jana z Kolna 25, Gdynia

Archi-Dyskusja | Zawłaszczona wyobraźnia. Jak odzyskać język lepszego miasta

Moderacja: Kacper Kępiński (zastępca dyrektora NIAiU)

Kiedy: niedziela, 30 sierpnia, 11:00–12:00
Gdzie: Sala Teatralna, Konsulat Kultury, ul. Jana z Kolna 25, Gdynia

Paneliści: Łukasz Drozda (urbanista, autor książek, m.in. Miejskie strachy), Maria Klaman (polonistka, filozofka, była zastępczyni Prezydenta
Miasta Krakowa), Artur Celiński (redaktor naczelny Architektura MURATOR)

Dyskusja o tym, jak język kształtuje nasze marzenia i lęki wobec miasta. Pytamy, kiedy sposób mówienia o przestrzeni zamyka wyobraźnię, jak polityka i media zawłaszczają opowieść o przestrzeni, zamieniając racjonalne rozwiązania w obiekt sporu i strachu, oraz jak ten język odzyskać, by otwierał wyobraźnię na lepszą architekturę. Punktem wyjścia są Miejskie strachy Łukasza Drozdy, książka o tym, jak myślenie spiskowe i populizm przejmują debatę o przestrzeni. Do rozmowy zapraszamy osoby, które zmieniają miasto w praktyce i przez politykę miejską, oraz głos środowiska architektonicznych mediów. Wątek wpisuje się wprost w hasło IMAGINE i w jego pro humanistyczną stronę, gdzie warunkiem marzenia o mieście jest dialog i otwartość na innych.

Więcej informacji na stronie: weekendarchitektury.pl