Stanisław Deńko (urodzony 6 V 1943 roku) – dyrektor generalny Biura Architektonicznego „WIZJA”, absolwent Politechniki Krakowskiej im T. Kościuszki, autor m.in. Cricoteki w Krakowie czy ambasady RP w New Delhi. Honorową Nagrodę SARP otrzymał w 2016 roku „za wieloletnią wybitną twórczość w dziedzinie sztuki architektury oraz charyzmatyczną działalność na polu dydaktyki”.

Studia i praca w Krakowie

Stanisław Deńko urodził się w Dobczycach, ale w 1948 roku wraz z rodziną przeprowadził się do Krakowa. Właśnie w tym mieście rozpoczął studia na Wydziale Politechniki Krakowskiej im. T. Kościuszki w 1961 roku. W trakcie nauki otrzymał Stypendium Ministerstwa Konstrukcji we Francji, gdzie odbył praktykę w Biurze Architektonicznym Jean-Michel Legrand & Jacque Rabinel. Po powrocie do Polski i ukończeniu studiów rozpoczął pracę dydaktyczną na Politechnice w Instytucie Urbanistyki i Planowania Przestrzennego Wydziału Architektury. Współpracował tam z m.in. z Witoldem Cęckiewiczem (laureatem Honorowej Nagrody SARP w 1980 roku). Właśnie w tym czasie Stanisław Deńko wraz z zespołem, w którego skład wchodził również Witold Cęckiewicz, zrealizowali projekt Ambasady Polski w New Delhi w Indiach (1977 rok). 

Akademicka Pracownia Architektury

W 1981 roku Stanisław Deńko objął stanowisko kierownika Akademickiej Pracowni Architektury w ramach spółdzielni „Żaczek” przy Politechnice Krakowskiej i wraz ze studentami rozpoczął działalność quasi-samodzielnej pracowni architektonicznej, na długo przed zmianami ustrojowymi w Polsce. Akademicka Pracownia Architektury pod kierownictwem Stanisława Deńki działała do 1990 roku.  Młodzi entuzjaści, początkowo studenci, a później coraz dojrzalsi architekci, mają na koncie coraz więcej osiągnięć projektowych. Do ważniejszych należy zaliczyć projekt i realizację Centrum Kultury Żydowskiej na Kazimierzu w Krakowie oraz terminalu Portu Lotniczego Kraków-Balice. 

Praca na College of Architecture na University of Tennessee

W 1990 roku Stanisław Deńko rozpoczyna pracę jako dydaktyk na College of Architecture na University of Tennessee w Knoxville w Stanach Zjednoczonych. W tym czasie zdobywa Award of Merit za osiągnięcia w pracy dydaktycznej i pracę projektową, a grupa studentów pod jego kierunkiem zdobywa I nagrodę ex aequo w konkursie studenckim na adaptację kompleksu wojskowego portu lotniczego na centrum lotnictwa cywilnego w Nashville.

Biuro Architektoniczne „WIZJA”

Po powrocie ze Stanów Stanisław Deńko zakłada w roku 1993 wraz z architektem amerykańskim Glennem Lewisem biuro architektoniczne „WIZJA”. W roku 1995 Stanisław Deńko wygrywa konkurs na stanowisko Architekta Miasta Krakowa. Piastuje tę funkcję do roku 1999. Po zakończeniu pracy w Urzędzie Miasta wraca do projektowania w swojej pracowni. Od 2000 roku koncentruje się na współpracy z młodymi architektami. Początkowo partneruje mu Robert Kuzianik. Do ważniejszych realizacji powstałych po 2000 roku należą: rozbudowa Terminalu Międzynarodowego Portu Lotniczego im. Jana Pawła II w Krakowie-Balicach (we współpracy z biurem architektonicznym APA – Czech, Duliński, Wróbel), Auditorium Maximum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (projekt wyłoniony w inwestorskim konkursie architektonicznym). Stanisław Deńko współpracuje wówczas z prof. Wojciechem Leśnikowskim oraz biurami HNTB (USA) oraz HOK (Wielka Brytania), głównie przy opracowywaniu wizji rozwoju Portu Lotniczego Kraków-Balice. W biurze architektonicznym „WIZJA” powstają m.in.: budynki mieszkalne (m.in. nagroda SARP za budynek przy ul. Fabrycznej w Krakowie). W roku 2006 „WIZJA” nawiązuje współpracę z biurem nsMoonStudio i w ramach IQ Konsorcjum realizuje przy autorskim udziale Stanisława Deńko powstaje m.in. Centrum Archiwizacji Sztuki Tadeusza Kantora – Muzeum Cricoteka przy ul. Nadwiślańskiej w Krakowie (I Nagroda w konkursie międzynarodowym; nominacja do Nagrody im. Miesa van der Rohe). 

Działalność

Od 2004 roku Stanisław Deńko prowadzi zajęcia dydaktyczne na Wydziale Architektury i Sztuk Pięknych w Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie. Jest członkiem SARP, Rady MPOIA oraz Miejskiej, Wojewódzkiej i Głównej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej. Był wiceprezesem do spraw twórczości w Zarządzie Głównym SARP, przez dwie kadencje wiceprezesem SARP Oddział Kraków oraz – kilkakrotnie – przewodniczącym Sądu Konkursowego SARP Oddział Kraków.

Zdjęcie główne: Ambasada RP w Nowym Delhi, fot. Stanisław Deńko

Wybrane realizacje: 

1973-78 Ambasada RP w Nowym Delhi. Autorzy: prof. W. Cęckiewicz, arch. St. Deńko, współpraca: arch. L. Gonciarz, arch. A. Gonciarz, arch. A. Lorek, N. K. Kothari Associates: arch. R. Kothari;

1989-93 Centrum kultury Żydowskiej przy ul. Meiselsa (róg Pl. Nowego) na Kazimierzu w Krakowie. Autorzy: Akademicka Pracownia Architektury SSP „Żaczek”: arch. St. Deńko, arch. D. Gruszka, arch. L. Matławska-Patyk, arch. M. Patyk, zespół projektowy: arch. J. Duliński, arch. M. Gruszka, arch. P. Wróbel

2001-05 Auditorium Maximum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zespół wykładowo-konferencyjny przy ul. Krupniczej 33 w Krakowie. Konkurs zamknięty UJ – I nagroda. Nagroda I stopnia Ministra Budownictwa w 2007 roku. X edycja konkursu Polski Cement w Architekturze – wyróżnienie specjalne. Autorzy: Wizja sp. z o. o.: arch. S. Deńko, arch. R. Kuzianik, współpraca: arch. M. Przyłuski, arch. P. Skalny, arch. W. Korbel, zespół projektowy: arch. M. Deńko, arch. A. Marek-Pelc, arch. M. Kamiński

2006-14 Muzeum Tadeusza Kantora. Konkurs na opracowanie koncepcji architektoniczno-urbanistycznej siedziby Ośrodka Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka przy ul. Nadwiślańskiej w Krakowie – I nagroda. Autorzy: IQ Quality Group Consorcium: „WIZJA” sp. z o. o. / nsMoonStudio sp. z o. o., arch. St. Deńko, A. Szultk, P. Nawara, zespół projektowy: arch. S. Zieliński, arch. M. Kowalewski, arch. A. Mizgała, stud. arch. Ł. Jakubowski, stud. arch. M. Marcinkowski, stud. arch. D. Skrzypulec, stud. ASP A. Danielak

2001-03 Budynek wielorodzinny z usługami przy ul. Fabrycznej w Krakowie. Autorzy: Wizja sp. z o. o.: arch. St. Deńko, arch. R. Kuzianik, zespół projektowy: arch. P. Skalny, arch. M. Deńko, arch. M. Kamiński, arch. A. Marek-Pelc, stud. arch. M. Kasprzycki

Źródła:

Informacje i zdjęcia uzyskane dzięki uprzejmości biura architektonicznego „WIZJA”